Tuổi 20, biết nhiều thứ hay giỏi một chuyên môn?
Tuổi 20, biết nhiều thứ hay giỏi một chuyên môn?

Tuổi 20 bạn sẽ có rất nhiều cơ hội, đặc biệt trong kỷ nguyên công nghệ số hiện nay, chúng ta có thể tìm hiểu, học hỏi bất kỳ thứ gì chúng ta muốn, chúng ta thích thông qua Internet. Bạn muốn học kinh doanh, bạn muốn tìm hiểu cách lập trình website, hay đơn giản là cách nấu một món ăn, tất cả đều có thể tìm thấy hướng dẫn trên YouTube, các trang Fanpage chuyên ngành.

Biết nhiều thứ là tốt, nhưng ông bà ta có câu “Một nghề cho chín còn hơn chín nghề”, nhưng mà Warren Buffett – nhà đầu tư thành công nhất thế giới lại nói rằng “Không nên bỏ tất cả trứng vào cùng một giỏ”. Liệu câu nói nào là đúng trong xã hội ngày nay?

Cực kỳ giỏi trong một lĩnh vực thì sao?

Lợi ích của việc biết một thứ cực kỳ chuyên sâu đó là bạn sẽ có nhiều kiến thức chuyên môn hơn người bình thường, hiểu tường tận về vấn đề và có thể trở thành chuyên gia trong lĩnh vực đó. Đương nhiên từ đó bạn sẽ kiếm được rất nhiều tiền từ kiến thức chuyên môn của mình.

Ví dụ như bạn là một người chuyên gia trong lĩnh vực đầu tư tài chính, bạn sẽ có thể giúp nhiều khách hàng đầu tư sinh lợi nhuận và sẽ bạn nhận được nhiều tiền hoa hồng từ công việc đó. Chắc chắn rồi, khi bạn là chuyên gia trong lĩnh vực của mình thì bạn cũng trở nên “quyền lực” và có tiếng nói hơn. Các nhận định chuyên môn của bạn sẽ uy tín và được mọi người ủng hộ, vì bạn là người có nhiều kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực này mà.

Nhược điểm của việc chỉ giỏi một lĩnh vực chuyên môn thôi đó là bạn sẽ dễ bị đào thải khi thị trường thay đổi. Ngày nay, việc thị trường thay đổi có thể diễn ra rất bất ngờ, nếu bạn chỉ giỏi có một thứ thì liệu bạn có trở tay cho kịp?! Cuối năm 2019, thị trường bất động sản rất sôi động, tăng trưởng rất tốt, nhà nhà người mua đất (1). Nhưng vừa sang đầu năm 2020, ảnh hưởng của dịch Covid-19 khiến bất động sản lao dốc, ảnh hưởng nặng nề. (2) Vậy nếu chỉ chuyên tâm kinh doanh bất động sản, chắc chắn đầu năm 2020 vừa qua bạn đã rất khó khăn rồi.

Vậy biết nhiều thứ, liệu có thành công?

Năm học lớp 11, Tuấn bắt đầu công việc làm copywriter cho một trang web công ty chuyên trong lĩnh vực thể thao. Làm một thời gian, anh quản lý hỏi mình biết chỉnh sửa ảnh không, chỉnh hình và chèn vào bài luôn thì anh sẽ tính thêm tiền công cho mình. Thế là mình tự lên mạng mày mò tìm hiểu về Photoshop. Vài tháng sau nữa, anh lại nói mình viết bài xong thì chuẩn SEO lại và đăng lên website giúp anh luôn, anh cũng sẽ tính thêm tiền đăng bài cho mình. Nghe tăng lương là mình sướng ngay, lại tiếp tục tìm hiểu về SEO và tập tành viết code.

Đó là câu chuyện của bản thân mình, nhưng mình nghĩ chắc chắn nhiều bạn cũng sẽ có một trải nghiệm tương tự khi bắt đầu đi làm, đặc biệt tại các công ty vừa và nhỏ. Lúc bạn đã làm ổn, tương đối tốt một công việc nào đó, người sếp hay quản lý sẽ gợi ý cho bạn học thêm về một kỹ năng hay công việc mới để bổ trợ cho công việc. Đó cũng là xu hướng phát triển tất yếu của cuộc sống.

JD của công việc yêu cầu rất nhiều kỹ năng
JD của công việc yêu cầu rất nhiều kỹ năng

Biết nhiều thứ cũng rất có lợi khi xin phỏng vấn vào các công ty vì nhiều công ty lựa chọn người có nhiều kỹ năng để tiết kiệm chi phí nhân sự. Có thể kể đến như một anh quay phim, phải biết luôn về dựng phim, thậm chí có nơi còn cần biết cả 3D và effect. Chắc chắn nếu chỉ biết mỗi quay phim, bạn sẽ khó cạnh tranh với các ứng viên khác.

Vẫn là ví dụ trên, các bạn có để ý rằng ở những đoàn phim, các production house chuyên nghiệp, người cameraman chỉ phụ trách công việc quay, người editor chỉ phụ trách mảng dựng, nếu video cần effect nhiều thì sẽ có thêm VFX để đảm nhiệm. Và cameraman, editor, VFX,… có lương rất cao, cao hơn hẳn so với một bạn biết cả quay, dựng và làm effect. Tại sao vậy, vì những chỗ đó dư tiền trả cho nhân viên sao?

Vì khi làm công việc chuyên môn của bạn, bạn sẽ giúp tạo ra một sản phẩm không phải là tương đối, là tốt mà là cực kỳ hoàn hảo. Một sản phẩm hoàn hảo có một khoảng cách khác biệt rất lớn với sản phẩm chỉ tốt thôi. Iphone là một dòng điện thoại tốt, nhưng Vertu mới là những chiếc điện thoại đắc nhất, xa xỉ nhất – làm từ những nguyên liệu tốt nhất; quá trình chế tác công phu, tinh xảo; mỗi chiếc điện thoại là duy nhất. Thật là bất công nhỉ!

Người trẻ nên làm gì bây giờ?

Trong cuốn sách Outliers (Tạm dịch: Những kẻ xuất chúng) xuất bản năm 2008, tác giả Malcolm Gladwell đã viết “Mười nghìn giờ là con số kỳ diệu của sự vĩ đại.”. Tạm hiểu là chúng ta cần khoảng 10.000 giờ chuyên tâm vào một lĩnh vực thì mới có thể trở thành chuyên gia trong lĩnh vực đó. Đương nhiên, 10.000 giờ chỉ là con số tượng trưng, không phải là quy tắc hay quy luật bất biến của toàn nhân loại. Tuỳ từng người, có bạn sẽ cần luyện tập nhiều hơn, hay người có “ngộ tính” cao sẽ cần ít thời gian hơn nhưng chung quy lại, chúng ta sinh ra không phải ai cũng là thiên tài, nhưng nếu nỗ lực cố gắng trao dồi kỹ năng và khiến thức thì chắc chắn sẽ có một ngày rồi chúng ta cũng sẽ thành công. Nếu bắt đầu sớm ngay từ tuổi 20 thì càng tuyệt vời hơn nữa.

Vince Lombardi có một câu nói rất hay:

“Practice does not make perfect. Only perfect practice makes perfect.”

Nếu bạn làm đi làm lại một công việc gì đó, tất nhiên kỹ năng của bạn sẽ được cải thiện, bạn làm nó tốt hơn, nhanh hơn, nhưng rồi một ngày nào đó nó sẽ dừng lại. Khi đó chúng ta gọi nó là plateau (hiểu là điểm bằng). Lúc này bạn không thể phát triển lên cao hơn được nữa, không thể cải thiện thêm được nữa. Khi này bạn cần thay đổi phương pháp của mình!

TÓM LẠI LÀ NHƯ THẾ NÀO?!

Xã hội luôn vận động, thay đổi và phát triển không ngừng. Nếu bạn chỉ giỏi một kỹ năng, đến một lúc bạn có thể bị đào thải. Còn nếu bạn biết mỗi thứ một chút, một chút, nghĩa là bạn chẳng giỏi một cái gì?! Vậy nên chọn con đường nào hỡi những người trẻ? Đó cũng là câu hỏi của Tuấn khi mình ở tuổi 20.

Cây cổ thụ

Như một cái cây đại thụ, muốn trụ vững trước phong ba bão táp, giông tố của cuộc đời thì nó phải cắm rễ sâu vào lòng đất. Nhưng nếu chỉ có 1 cái rễ cắm sâu, chắc chắn nó sẽ không thể hút đủ nước và chất dinh dưỡng để phát triển to lớn, nó sẽ có thêm những cái rễ con nhỏ hơn, phát triển rộng ra xung quanh, chằng chịt và kết nối với nhau.

Hãy học theo cái cây, có một kỹ năng chuyên môn thật sâu, thật vững chắc để làm nền tảng. Sau đó phát triển các kỹ năng khác để hỗ trợ phát triển bản thân, nếu những kỹ năng đó liên kết, bổ trợ cho nhau được nữa thì càng tốt. Kỹ năng chuyên môn thì hãy phát triển thật sâu, thật kỹ lưỡng, còn kỹ năng phụ thì hãy học cách để làm tốt nó thôi cũng tạm được rồi.

Nhưng luôn nhớ rằng mọi sự cố gắng đều cần thời gian, cây lúa nhỏ bé chỉ 3-6 tháng là chín và bị gặt hái, cây cổ thụ thì có thể trụ vững và phát triển đến tận ngàn năm. Không thể nào hôm nay bạn hứng chí, ngồi vào bàn học cày đến 2h sáng rồi nghĩ rằng ngày mai mình sẽ trở thành học sinh xuất sắc nhất lớp được. Tất cả đều cần có thời gian, huống chi nếu bạn chỉ mới vừa tuổi 20.

Áp dụng cho bản thân mình tuổi 20!

Tuấn rất thích Marketing và Truyền thông, mỗi ngày mình thường đọc sách, nghiên cứu các tài liệu chuyên ngành về marketing và truyền thông để trao dồi thêm khiến thức, nhiều lắm đầy cả trên mạng. Hơn nữa, để tránh bị lạc hậu và trở thành con mọt sách, mình tham gia vào các diễn đàn chuyên môn để giao lưu cùng mọi người, đặc biệt là quan sát và học hỏi từ các anh chị gạo cội trong ngành. Cố gắng phát triển bản thân mình hơn qua từng ngày.

Tuấn Marcom

Bên cạnh việc cố gắng phát triển bản thân trong lĩnh vực marcom, Tuấn còn tự mày mò học thêm các kỹ năng như thiết kế web, quay phim, chụp ảnh, dựng video,… bla bla luôn, tại sao vậy?! Vì sự phát triển của 4.0, nhu cầu nghe nhìn và hiển thị tăng nhanh trên internet, biết thêm một chút sẽ giúp mình hiểu và kết nối với thế giới hơn, chứ không lẽ truyền thông là suốt ngày với báo giấy và tivi. Biết chụp ảnh, quay phim thì sẽ có những tấm ảnh, cái clip xinh xinh để đăng mạng nè, hay học lập trình để tự dựng web thanhtuan.name.vn này để lâu lâu viết blog cho vui.

Xem thêm: MARCOM LÀ GÌ? VAI TRÒ CỦA TRUYỀN THÔNG MARKETING

Đương nhiên, dù biết nhiều kỹ năng, nhưng vẫn phải luôn tập trung vào mục tiêu chính, đừng vì mấy “chiếc rễ phụ” mà quên mất kỹ năng chuyên môn của mình. Đặc biệt bạn có thể tự cảm nhận thấy mình giỏi, nhưng nếu bạn không chia sẻ sự hiểu biết này cho cả thế giới, sẽ chả ai biết bạn giỏi ngoài người yêu bạn, con mèo của bạn và cái đầu gối của bạn.

Tuấn Marcom

(1) Thị trường bất động sản cuối năm 2019: Tín hiệu khả quan – http://tapchitaichinh.vn/thi-truong-tai-chinh/thi-truong-bat-dong-san-cuoi-nam-2019-tin-hieu-kha-quan-314951.html

(2) Dịch bệnh Covid-19 ‘tàn phá’ thị trường bất động sản bán lẻ ở Hà Nội https://thanhnien.vn/tai-chinh-kinh-doanh/dich-benh-covid-19-tan-pha-thi-truong-bat-dong-san-ban-le-o-ha-noi-1215731.html

1 BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây